دونالد ترامپ در یک سخنرانی تلویزیونی برای سربازان در ویرجینیا، طرح خود را برای اعزام مجدد ایالات متحده به جنگ افغانستان تشریح کرد . ترامپ هیچ ابتکار جدیدی را به اشتراک نگذاشت و مشخص نکرد که چه تعداد نیروی اضافی اعزام خواهد شد. در عوض، ترامپ با سبک معمول و پرانرژی خود، توضیح داد که چگونه ایالات متحده با «محو» و «درهمکوبیدن» دشمن، «برای پیروزی خواهد جنگید». سخنرانی او نشاندهنده یک چرخش صد و هشتاد درجهای نسبت به موضع قبلی او در مورد افغانستان بود. ترامپ در طول مبارزات انتخاباتی ریاستجمهوری خود خواستار خروج نظامی از این کشور شده بود. پس چه چیزی به تغییر نظر او کمک کرد؟ خب، اولازهمه، ظاهراً عکسی از زنان افغان که دامن کوتاه پوشیدهاند.
به گزارش واشنگتنپست، یکی از راههایی که مشاور امنیت ملی آمریکا، اچ آر مک مستر، برای متقاعد کردن ترامپ به او کمک کرد، نشاندادن عکسی سیاهوسفید از سال ۱۹۷۲ بود که زنان افغان را با دامنهای کوتاه نشان میداد که در خیابانهای کابل قدم میزدند. هدف این بود که به او نشان دهند «هنجارهای غربی قبلاً در آنجا وجود داشته و میتوانند برگردند» و اینکه افغانستان «جای ناامیدکنندهای» نیست.
نگرانی برای حقوق زنان معمولاً کوتاهمدت است و اغلب فقط به عنوان تاکتیکی برای ابتکار عمل نظامی مورد استفاده قرار میگیرد
عکسهای سیاه و سفید از زنان افغان در دهه ۷۰ میلادی، در طول سالها وایرال شدهاند. این عکسها در پینترست، فیسبوک و توییتر به طور مداوم پخش میشوند و مرتبا در حسابهای کاربری از نوع «تاریخ در عکسها» به اشتراک گذاشته میشوند، که مجموعهای از عکسهای «هرگز دیده نشده» یا «فراموش شده» از گذشته را به اشتراک میگذارند. محبوبترین عکس، سه زن افغان بیحجاب را با پیراهنهای آستین بلند و دامنهای کوتاه نشان میدهد که در صفی با کفشهای پاشنهبلند مربعی و لبخند برلب، قدم میزنند. اغلب، این عکسها توسط افراد خیرخواهی به اشتراک گذاشته میشوند که میگویند دیدن زنان «آزاد» افغان در مقایسه با تصویر معمول از آنها که «مظلوم» و «ساکت» هستند، چقدر تکاندهنده است.
این عکسها همچنین در پلتفرم ردیت مورد بحث قرار میگیرند و مقایسه عکسهای «زنان افغان در دهه ۷۰ میلادی در مقابل زنان افغان امروز» سالبهسال منتشر میشود. اغلب، کاربران ردیت مشاهدات هوشمندانهای در مورد عکسها دارند. آنها بحث میکنند که چگونه «این زندگی برای بخش بسیار کوچکی از نخبگان اطراف کابل بود… اکثریت قریببهاتفاق هرگز این سطح از غربی شدن را ندیده بودند.» یکی دیگر با لحنی طعنهآمیز اضافه کرد: «زیرا، همانطور که همه ما میدانیم، کل تاریخ مدرن یک ملت را میتوان در یک تصویر واحد و بدون هیچ زمینهای خلاصه کرد.
من بهعنوان روزنامهنگاری که حقوق زنان را پوشش میدهد، فضاهای آنلاین راست افراطی را برای اهداف کاری رصد میکنم و بر نحوه بحث، بهتصویرکشیدن و برخورد کاربران رسانههای اجتماعی راست افراطی با زنان تمرکز دارم. بارهاوبارها شاهد تصاویر مشابهی از زنان بودهام: میمهای «فمینازی[1]»؛ زنان رک و راست که با فتوشاپ برهنه به نظر میرسند؛ کمپینهای هدفمند آزار و اذیت؛ «رفع» افسانههای فمینیستی مانند شکاف دستمزد.
تصویر دیگری که راست افراطی اغلب در فیسبوک و توییتر به اشتراک گذاشته است، زنان افغان با دامن کوتاه یا میمهای ضد اسلامی مانند این است که میگویند ورود مهاجران به اروپا به این معنی است که «افغانستان امروز» خواهد شد. آنها در کنار عکسها، نظراتی مینویسند که زنان افغان را با زنان غربی مقایسه میکند و ادعا میکنند که اسلام زنان را تا جایی «سرکوب» کرده است که دیگر نمیتوانند آنطور که میخواهند لباس بپوشند و باید از زنان غربی درس بگیرند زیرا آنها «آزاد» هستند.
زنان جوانی که دامنهای کوتاه پوشیدهاند و در خیابانهای شهر کابل قدم میزنند، ۱۹۷۲. عکس: لارنس برون
برای روشن شدن موضوع، من نمیگویم هر کسی که تا به حال آن عکسهای زنان افغان را به اشتراک گذاشته است، با راست افراطی مرتبط است. و شاید جای تعجب نباشد که برای شکلگیری تصمیم ترامپ در مورد افغانستان، به یک ابزار بصری – نه تحقیق، تخصص یا مثلاً تاریخ – نیاز بوده است.
اما لازم بهذکر است که این عکسهای زنان افغان با دامنهای کوتاه، همیشه بهویژه در فضاهای آنلاین راست افراطی وایرال شدهاند، زیرا افرادی که آنها را به اشتراک میگذارند، از جمله حامیان سرسخت ترامپ نیز هستند. آنها همان افرادی هستند که به او در پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری کمک کردند و اکنون درحال متحدشدن برای انتقال حضور آنلاین خود در حمایت از برتری سفیدپوستان به فضاهای واقعی زندگی هستند. و همچنین همین کاربران رسانههای اجتماعی راست افراطی در ایالات متحده یا اروپا هستند که وانمود میکنند نگران زنان در خاورمیانه هستند تا زنان را تضعیف، منحرف یا ساکت کنند و مانع از صحبت آنها در مورد مسائل برابری در خانه شوند. عکسی که راست افراطی مدتهاست بهعنوان یک کلیشه جنسیتزده علیه زنان و به عنوان یک میم ضد اسلامی در رسانههای اجتماعی خود بهکار میبرد، اکنون توسط مشاوران امنیت ملی به ترامپ ارائه میشود تا بهانهای برای شروع جنگ باشد!
وقتی صحبت از عکسهای زنان افغان میشود، زمینه و بافت عکسها کلیدی است. عکسهای گزینشی که زنان را از نقاط مختلف کشور (شهری و روستایی)، با پیشینهها و طبقات اجتماعی مختلف نشان میدهند، نمیتوانند بهدرستی واقعیتی را که زنان در طول بیشاز ۴۰ سال گذشته در افغانستان با آن روبرو بودهاند، به تصویر بکشند.
اما بیایید خودمان را با این فکر که تصمیم ترامپ برای تعهد مجدد به افغانستان ارتباطی با حمایت از حقوق زنان افغان دارد، فریب ندهیم
برای ایالات متحده و سایر کشورها چیز جدیدی نیست که باور کنند «آزادسازی» زنان در کشورهای درگیر جنگ و درگیری بر عهده خودشان است. اما نگرانی در مورد حقوق زنان معمولاً کوتاهمدت است و اغلب فقط به عنوان تاکتیکی برای شروع اقدامات نظامی استفاده میشود و نه یک هدف نهایی. و دقیقاً مانند نگرانی ساختگی راستگرایان افراطی برای زنان در خاورمیانه که مانند زنان کشورشان «آزاد» باشند، ترامپ نیز بهراحتی از سابقه گذشته خود در مورد حقوق زنان چشمپوشی میکند. این مردی است که آشکارا به تجاوز جنسی به زنان مباهات کرده، یک قانون جهانی سکوت را امضا کرده که به عنوان «حکم مرگ برای زنان در سراسر جهان» توصیف شده است، و بارها به سازمان تنظیم خانواده حمله کرده است به این امید که دسترسی زنان آمریکایی به مراقبتهای بهداشتی باروری را کاهش دهد. بنابراین باور این که او به طور اتفاقی به یک نگرانی جدید در مورد حقوق زنان در افغانستان برخورده است، دشوار است.
[1] فمینازی (Feminazi) یک اصطلاح توهینآمیز و تحقیرآمیز است که در برخی فضاهای آنلاین، بهویژه در گفتمانهای راست افراطی یا ضدفمینیستی، علیه فمینیستها استفاده میشود.
